ÇOCUĞUNUZ İSMİNE TEPKİ VERMİYORSA DİKKAT!

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Melek Gözde Luş, otizm spektrum bozukluğunun özellikleri, erken dönemde ortaya çıkabilen belirtileri ve sosyal iletişim üzerindeki etkileri hakkında değerlendirmelerde bulundu.

OTİZM SOSYAL İLETİŞİMİ ETKİLEYEBİLİYOR

Otizm spektrum bozukluğunun sosyal iletişim ve etkileşimde yaşanan güçlüklerin yanı sıra tekrarlayıcı davranışlar ve duyusal farklılıklarla kendini gösterebilen nörogelişimsel bir durum olduğunu belirten Luş, otizmin tek tip bir görünümünün bulunmadığını ifade etti.

Geçmişte farklı tanımlamalarla ele alınan bazı durumların günümüzde otizm spektrumu kapsamında değerlendirildiğini aktaran Luş, özellikle sosyal iletişim ve etkileşim alanındaki farklılıkların öne çıktığını söyledi.

İLK BELİRTİLER 1,5 YAŞ CİVARINDA FARK EDİLEBİLİYOR

Bazı belirtilerin yaklaşık 1,5 yaşından itibaren fark edilebileceğini belirten Luş, çocuğun sosyal etkileşim kurmakta zorlanmasının önemli işaretlerden biri olduğunu söyledi.

Çocuğun gülümsemeye karşılık vermemesi, ismiyle çağrıldığında bakmaması veya seslenmeye tepki göstermemesi erken dönemde dikkat çekebilen belirtiler arasında yer alıyor.

Bunun yanı sıra ebeveynle oynanan karşılıklı oyunlara katılmama, bir nesneye ya da yöne işaret edildiğinde bakmama ve çevresindeki kişi veya olaylara beklenen düzeyde ilgi göstermeme gibi durumların da değerlendirilmesi gerekiyor.

DİL GELİŞİMİNDE FARKLILIKLAR GÖRÜLEBİLİYOR

Otizm spektrumunda dil gelişiminin çocuklara göre farklı şekillerde etkilenebildiğini belirten Luş, bazı çocukların hiç konuşmayabileceğini, bazılarında ise konuşmanın yaşıtlarına göre gecikebileceğini ifade etti.

Konuşma gelişimi bulunan çocuklarda da dilin sosyal iletişim amacıyla kullanılmasında güçlükler görülebiliyor. İlerleyen yaşlarda mecazları anlamakta zorlanma, sosyal iletişimi kendiliğinden başlatamama ve farklı ortamlara uygun iletişim kurmakta güçlük yaşama gibi durumlar ortaya çıkabiliyor.

TEKRARLAYICI DAVRANIŞLAR VE DUYUSAL FARKLILIKLAR

Otizm spektrumunda tekrarlayıcı hareketler ve basmakalıp davranışların da görülebildiğini aktaran Luş, duyusal uyaranlara verilen tepkilerin de bireyler arasında farklılık gösterebildiğine dikkat çekti.

Ses, ışık ve dokunma gibi uyaranlara karşı aşırı hassasiyetin yanı sıra bazı uyaranlara beklenenden daha az tepki verme durumunun da görülebileceğini belirten Luş, belirtilerin her bireyde aynı şekilde ortaya çıkmadığını vurguladı.

Uzmanlara göre erken dönemde fark edilen sosyal iletişim, dil gelişimi ve davranışsal farklılıkların değerlendirilmesi, çocuğun ihtiyaçlarının belirlenmesi ve gelişiminin desteklenmesi açısından önem taşıyor.